6 KYU (6-11 lat)

UMIEJĘTNOŚCI TECHNICZNE ORAZ WIEDZA TEORETYCZNA
OBOWIĄZUJĄCA DZIECI W WIEKU 6-11 LAT 

PRZY UZYSKIWANIU KOLEJNYCH STOPNI (Baretek) W OBRĘBIE VI KYU

6kyuJ
I BERETKA – VI KYU

I BERETKA
WIADOMOŚCI OGÓLNE O JUDO – RYTUAŁ I CEREMONIAŁ:

1. Wstępne wiadomości o judo  柔道  oraz jego zasady

Judo pochodzi z Japonii. Jego twórcą był Jigoro KANO (1860-1938). Zebrał on i ulepszył chwyty starej bojowej sztuki jujutsu  柔術 (lub jujitsu) nadając im nową formę. Kano usunął z jujutsu elementy mogące zagrozić zdrowiu lub życiu wprowadzając nowe, stworzone przez siebie. W 1882 roku założył pierwszą szkołę judo – Kodokan. Nazwę JUDO można tłumaczyć jako „drogę do zwinności” lub „drogę ustępowania” (ju 柔 – zwinnie, ustępować; do 道 – droga, zasada).

  • Tytułowa zasada judo – zasada „ju” brzmi – ustąp a zwyciężysz co oznacza wykorzystanie siły przeciwnika by zastosować skutecznie własną technikę. Oczywiście walka nie polega jedynie na ustępowaniu. Kano zaadoptował do judo zasadę „Ju yoku go wo seisu” – „miękkość pokona sztywność” – przypowieść o trzcinie i drzewie smaganej wiatrem –  zaczerpniętą od starożytnego filozofa chińskiego, twórcy taoizmu – Laozi („Trzy strategie”).
  • Druga zasada judo „seiryoku zenyo” to maksimum efektu przy minimum wysiłku polegająca na stosowaniu racjonalnych, czyli odpowiednich rzutów i chwytów.
  • Trzecia zasada „jita kyoei” – trenuj dla wzajemnego dobra i korzyści (czyli w skrócie – dbaj o partnerów)
Celem przewodnim judo, uzyskanym przez systematyczne ćwiczenia, wysuniętym przez twórcę judo – Jigoro Kano(Więcej informacji w dziale Historia Judo) jest „doskonalenie samego siebie”.
Judo przyczynia się do harmonijnego rozwoju, przekonuje, że nie siła i ciężar ciała, a szybkość i zręczność są czynnikami decydującymi. Pozwala nie tylko odkryć i rozwijać własne możliwości, ale także osiągnąć skuteczność w działaniu. Judo rozwija szybkość, zwinność, wytrzymałość i siłę, a także spostrzegawczość, opanowanie, odwagę, odporność, koncentrację i wytrwałość. Jego wpływ wychowawczy jest niezaprzeczalny.
W judo istnieją tak zwane stopnie zaawansowania technicznego „kyu” i „dan„. Są one odpowiednikiem klas sportowych w innych dyscyplinach sportu. Przejście do każdego następnego stopnia wymaga odpowiedniej ilości wygranych walk i opanowania pewnej liczby elementów technicznych.
Udział w zawodach jest ostatecznym sprawdzianem umiejętności, wartości fizycznych. i psychicznych judoki. Zachowanie w tych warunkach jest najlepszym sprawdzianem wartości uprawiającego judo.
Technikę judo podzielić można na dwie zasadnicze grupy: rzuty (nage-waza) i chwyty (katame-waza).

 

2. Podstawy przepisów walki judo (podstawowe komendy, czyny zabronione)
Współczesne judo jest sportem ściśle ograniczonym przepisami, wymagającej specjalnego ubioru zwanego „judogi”. 柔道着.  W judo nie można uderzać, kopać, drapać, atakować miękkich części ciała (gł. twarzy) nie można robić dźwigni na kręgosłup i łapać za samą głowę. Pamiętaj, że celem walki jest rzucenie przeciwnika na plecy lub jego obezwładnienie poprzez trzymanie, dźwignie lub duszenie (najmłodsi mogą stosować wyłącznie trzymania), a nie zrobienie mu krzywdy. Walka toczy się w stójce (tachi-waza) oraz w parterze (ne-waza). Podstawowe japońskie terminy używane na treningu oraz podczas zawodów to:
  • dojo – miejsce ćwiczeń (sala)
  • hajime – zaczynamy
  • judogi – strój do judo
  • judoka – ćwiczący judo
  • mate – stop
  • osaekomi – trzymanie
  • rei – ukłon
  • sore made – koniec
  • tatami – mata (tradycyjny ryżowy materac)
  • toketa – koniec trzymania
  • tori – osoba wykonująca technikę
  • uke – osoba, na której wykonuje się technikę
3. Zakładanie judogi, wiązanie pasa, składanie judogi
柔道着

Ubiór do judo (judogi) składa się z kurtki (uwagi) oraz spodni (zubon)  przepasanych pasem (obi). Pamiętać należy, że zawsze zakładamy lewą połę kurtki na prawą. Wynika to po pierwsze z japońskiej tradycji (na odwrót zakłada się poły ubiorów nieboszczykom) jak i z praktyki (walczymy częściej z prawostronnymi przeciwnikami, którzy trzymają prawą  ręką naszą lewą połę – nie utrudniajmy mu zakładanie kumi-kata (uchwytu)). Jeśli masz założone judogi „na odwrót” narażasz się na ukaranie ostrzeżeniem podczas walki. Pamiętaj, noś judogi zawsze czyste i schludnie założone. Muszą być one na tyle obszerne, aby przeciwnik mógł dobrze cię asekurować. Judogi mogą mieć kolor biały lub niebieski. Wynika to z wymogów transmisji telewizyjnych, jednak w Japonii nadal używa się tylko białych judogi (biały kolor symbolizuje czystość). Dzisiejsze judogi (gi – ubiór, a więc judogi to ubiór do judo) są bardzo podobne do tych w których ćwiczono na początku XX w. za czasów Jigoro Kano, który nowoczesne judogi wprowadził już w 1907 r. Różnica właściwie polega na długości rękawów i nogawek – dawniej były dużo krótsze). Wszystkie inne dyscypliny sportów walki wywodzące się z Dalekiego Wschodu przejęły od judo ubiór oraz sposób oznaczania umiejętności poprzez system różnobarwnych pasów dla stopni szkoleniowych kyu i mistrzowskich dan.

Pas (obi) trzeba zawsze dokładnie zawiązać aby judogi nie były rozchełstane. Węzeł, którym się kończy wiązanie to „węzeł płaski” i jak sama nazwa wskazuje jest on rzeczywiście płaski (czasami węzeł pasa może przesunąć się na plecy i gdy nie jest on dobrze zawiązany może spowodować uraz). Pamiętaj, że węzeł musi obejmować obydwie pętle pasa opasujące nasze ciało.

Można tego uniknąć wiążąc pas dwa razy dookoła ciała  – jest to trudniejszy ale bardziej „ekskluzywny” sposób wiązania pasa. Sztuka wiązania pasa jest jak sztuka wiązania krawatu. Pamiętaj, że dobrze zawiązany pas ma węzeł płaski w którym obie jego końcówki są równe (15-20 cm) oraz naturalnie zwisają w dół. Pilnuj aby podczas treningu węzeł pasa nie przesunął się na bok lub na plecy  może to doprowadzić do bolesnego upadku.

Wiązanie Pasa

Judoka po zakończeniu treningu i złożeniu judogi zawieszał ją w dojo na specjalnym kołku w szatni. Dziś już bardzo rzadko spotykana jest ta tradycja lecz trzeba pamiętać, że nigdy nie nosimy judogi luzem, zawsze trzeba je schować do torby. Nie afiszujemy się, że trenujemy judo.

4. Etykieta – Reiho 

Judo jest sportem olimpijskim o charakterystycznej japońskiej etykiecie, jednym z jego głównych elementów są ukłony (rei). Ukłon jest wyrazem szacunku do przeciwnika, partnera, trenera … . Wchodząc na matę, do dojo również wykonujemy ukłon podobnie jak wychodząc. Trening zaczynamy i kończymy również ukłonem. Podczas treningu, każde ćwiczenie specjalistyczne (gł. randori) również  zaczynamy i kończymy ukłonem w myśl zasady „Rei-ni hajimari, rei-ni owaru” – ukłon na początku i na końcu. Rozróżniamy dwa rodzaje ukłonów:

  • Ritsu-rei (Tachi-rei) ukłon w stójce
  • Za-rei ukłon w pozycji klęcznej

Prawidłowo i w odpowiednim momencie wykonany ukłon świadczy o twojej kulturze, pamiętaj również, że kolejność wykonywania ukłonów jest ważna, na ogół młodszy stopniem kłania się pierwszy. Zobacz, że zasadę tą wprowadzasz w życie już na początku treningu na zbiórce. Gdy starszy stopniem podczas treningu (randori) ukłoni ci się, jest to zaproszenie do walki (w zasadzie nie możesz odmówić). Obserwując zachowanie w dojo (sali treningowej) młodego adepta judo można od razu powiedzieć co on potrafi.

6kyuJ2
II BERETKA – VI KYU

II BERETKA
UMIEJĘTNOŚCI JUDO:

1. Ukemi-waza – technika padów.

Pady są podstawą w judo. Ten który dobrze pada (jest dobrym uke) również bardzo szybko robi postępy w nauce techniki, podobnie jak jego partner. Asekuracja podczas ukemi jest podstawową normą w judo. Tym różni się judo od starych form jujutsu. Jest to przykład wprowadzenia w życie trzeciej zasada „jita kyoei” – trenuj dla wzajemnego dobra i korzyści.

  •  Koho ukemi to pad w tył. Pamiętać należy, że broda musi być dociągnięta do klatki piersiowej. pośladki pozostają na tatami, tak aby nie przetaczać się na barki i głowa nie dotykała podłoża.

    koho_ukemi
    KOHO UKEMI
  • Yoko ukemi  jest padem, który najbardziej przypomina upadek po rzucie. Ręka uderzająca o tatami musi być odwiedziona od ciała o jakieś 25 do 45 stopni, a głowa przyciśnięta do drugiego barku. Takie wykonanie padu gwarantuje bezpieczeństwo. Ogólnie we wszystkich padach, uderzenie rękoma o matę wynika głównie z tego, aby ręka nie dostała się pod tułów, co groziłoby kontuzją. Pamiętaj nie opieraj się podczas padów na łokciach! Grozi to przede wszystkim uszkodzeniem obojczyków.

    yokoukemi
    YOKO UKEMI
  • Mae ukemi to chyba najrzadziej ćwiczony pad. Jest on trochę nietypowy. Uderzenie o matę rękoma wykonuje się tylko przedramionami, a ciało musi być „napięte”.

    mae_ukemi
    MAE UKEMI
  • Kaiten zenpo ukemi to pad w przód z przewrotem, na każdym treningu stanowi element rozgrzewki. Wykonuje się go w dwóch wersjach – ze wstaniem oraz do pozycji leżącej. Najważniejszym jego elementem jest ochrona głowy, przyciągamy ją do lewego barku i automatycznie wysuwamy prawy bar do przodu (oczywiście dla padu wykonanego w prawą stronę). Równie ważne jest pilnowanie ręki, która uderza o matę – pamiętaj nie może się ona dostać pod tułów. Gdy wstajemy do pozycji pionowej należy mocno wypchnąć biodra w przód (nie wstajemy z pozycji kucznej – ponieważ obciążenia na biodra przy dynamicznym wykonaniu padu są zbyt duże).

    kaiten_zenpo_ukemi
    KAITEN ZENPO UKEMI
2. Shizei – postawy judo


Shizei tai – postawa naturalna
Postawa naturalna w trzech odmianach (hon – prosta, migi – prawa, hidari – lewa) charakteryzuje się ustawieniem odległości stóp najwyżej o szerokości bioder. Postawa ta jest swobodna i całkowicie wyprostowana. Z tej naturalnej postawy najłatwiej jest wyprowadzić atak lub kontratak. Biodra są blisko przeciwnika więc nasza akcja i reakcja może być wyjątkowo szybka.

shizenhontaj
SHIZEN TAI

Jigo tai – postawa obronna:
Postawa obronna występująca również w trzech odmianach (hon – prosta, migi – prawa, hidari – lewa) to postawa w której uginamy kolana, w celu obniżenia środka ciężkości – o utrudnia wykonanie ataku przez przeciwnika. Pamiętaj! uginaj nogi lecz nie cofaj bioder do tyłu, bo reakcja twoja będzie wolniejsza, jak również wytrącenie ciebie z równowagi będzie łatwiejsze

jigotaj
JIGO TAI
3. Shin tai – poruszanie się po macie
 (Tsugi ashi – krok dostawny, Ayumi ashi – krok przesławny)

Rozróżniamy dwa sposoby przemieszczania się po macie. W kroku dostawnym – jak sama nazwa wskazuje noga która podąża z drugą nogą tylko dochodzi do niej. Natomiast w kroku przestawnym (występującym tylko w ruchu w przód i w tył) rytm ruchu jest jak w zwykłym chodzie.
Pamiętaj! nigdy nie krzyżujemy nóg (oprócz tai sabaki) – jesteśmy wtedy bardzo czuli na wychylenie (kuzushi),  przemieszczamy się szurając stopami po macie, nie podnosimy ich jak w zwykłym chodzie.

ashii
TSUGI ASHI – AYUMI ASHI


4. Tai sabaki – zwroty i obroty ciała –  (obrót przedkrokiem, zakrokiem)

Przedkrok i zakrok różnią się one głównie tzw. nogą podporową. Noga podporowa to ta wokół której wykonujesz obrót. Jeżeli obracamy się w prawo (tylko takie obroty są pokazane na ilustracji) to przy przedkroku obracamy się na lewej nodze, a przy zakroku obracamy  wokół prawej nogi (punkt obrotu zaznaczony jest na rysunku czerwoną kropką).
Większość skutecznie wykonywanych rzutów podczas walki wykonuje się przedkrokiem. Wasza prawa noga jest wtedy dość swobodna  i może być jeszcze wykorzystana (ciężar ciała spoczywa na nodze lewej – podporowej)
Zakrokiem najwygodniej jest atakować wtedy gdy przeciwnik atakuje waszą lewą nogę lub w technikach typu makikomi. Ogólni rzecz biorąc preferujemy przedkrok, chociaż trudno jest wykonywać typowym przedkrokiem ćwiczenia uchi komi (jedyne wyjście to ruch mari komi – trzeci od lewej na ilustracji oczywiście w rzędzie „przedkrok”).

taisabaki
PRZEDKROK I ZAKROK
5. Kumi kata – uchwyt

Założenie uchwytu (kumi-kata) jest pierwszym warunkiem wykonania techniki w stójce (tachi-waza). Tak więc „walka o uchwyt” jest pierwszym i być może najważniejszym elementem walki. Chociaż rozróżniamy wiele sposobów trzymania uchwytu w szkoleniu początkowym, koncentrujemy się na uchwycie klasycznym.

tsuri-te_2
RĘKA ŁOWIĄCA (TSURI-TE)

Gdy judoka jest prawostronny, ręka kierunkowa, ciągnąca – lewa (hiki-te) zakłada uchwyt na prawą rękę uke,  od spodu poniżej lub na wysokości łokcia. Ta ręka podczas wykonywania techniki odpowiada za kierunek wychylenia. Spełnia również bardzo ważną rolę destrukcyjną. Pamiętaj, że na ogół ręka kierunkowa odpowiada za asekurację uke podczas upadku, jak również umożliwia hairi-kata – wejście do walki w parterze (ne-waza)

hiki-te
RĘKA KIERUNKOWA (HIKI-TE)

Prawa ręka – ręka łowiąca, odpowiada w większości wykonywanych technik za „dociągnięcie” i wychwianie uke. Tori trzyma ją kołnierz uke na wysokości obojczyka. Często w procesie treningowym jej praca jest niedoceniana. W zależności od wykonywanej techniki wysokość uchwytu za kołnierz zmienia się od bardzo niskiego (seoi-nage) do wysokiego (o-soto-gari).

 

Judoka może walczyć na prawą lub lewą stronę, w związku z tym możemy rozróżnić dwa systemy trzymania wzajemnego uchwytu (w uchwycie klasycznym).

  • Aiyotsu – symetryczny (P-P, L-L)

    kumi-kataa
    AIYOTSU
  • Kenka-yotsu – asymetryczny (L-P)

    kumikatab_0
    KENKA-YOTSU

Zauważ, że odległość pomiędzy zawodnikami w uchwycie asymetrycznym jest większa niż w uchwycie symetrycznym, determinuje to oczywiście, również sposób walki. Zawodnik lewostronny jest uprzywilejowany w początkowym okresie szkoleniowym, ze względu na częstotliwość walk z zawodnikiem prawostronnym (prawostronny zdecydowanie rzadziej walczy z mańkutem).

6. Kuzush – wytrącenia z równowagi (wychylenia)

Aby mówić o wychyleniu, wytrąceniu z równowagi  musimy powiedzieć o środku ciężkości, który u człowieka znajduje się w okolicy pępka. Aby człowiek stracił równowagę rzut punktu ciężkości na ziemię nie może znajdować się w obrębie zarysu nóg czyli miejsc podparcia. Dzięki kuzushi możemy wprowadzić w życie zasady judo – słabszy  może rzucić silniejszego i większego, (gdy straci on równowagę w wyniku wychylenia). Człowiek, który ma zachwianą równowagę musi dużo swoich sił skoncentrować na powrocie do stanu stabilności (dzięki temu jest chwilowo wyraźnie słabszy). Destabilizacja pozycji przeciwnika w wyniku naszego działania (przemieszczenia się, pociągnięcia, popchnięcia) jest podstawą judo, od niej zaczynamy techniki – jest pierwszą fazą rzutu.

Jednak w rzeczywistości przeciwnik zawsze przemieszcza się, zmieniając położenie stóp, dlatego naszym zadaniem jest doprowadzenie do sytuacji gdy przeniesie on ciężar ciała na jedną nogę. Nogi tej nie może automatycznie przesunąć bez zmiany położenia ciężaru ciała na drugą nogę. Daje nam to czas i możliwość wykonania następnych faz rzutu. Kuzushi jest pierwszą fazą każdego rzutu.

happo_kuzushi
KIERUNKI WYCHYLEŃ (HAPPO KUZUSHI)

Rozróżniamy osiem podstawowych kierunków wychyleń (Happo-kuzushi). Każdy z nich jest dostosowany do wielu technik rzutów (Nage-waza). Przykładowo Tai-otoshi (prawostronne) rzuca się wychylając w kierunkach w lewo (Migi-kuzushi) lub w lewo po skosie w przód, natomiast Tomoe-nage wykonuje się przy typowym wychyleniu w przód (Mae-kuzushi).
Trzeba pamiętać, że jesteśmy w stanie najlepiej wychylić partnera, w pewnym sensie oszukując go – aby, przykładowo, wychylić go w przód należy delikatnie w początkowej fazie pchnąć w tył, gdy uke zaoporuje (zareaguje) droga do klasycznego, porządnego wychylenia w przód stoi przed Wami otworem.

7. Demonstracja trzech faz rzutu

Każdy rzut charakteryzuje się trzema fazami wychyleniem (Kuzushi), wejściem – nabraniem (Tsukuri), oraz właściwym rzutem – lotem (Kake). Każda z tych faz jest równie ważna. O kuzushi możecie dowiedzieć się wyżej. Tsukuri to ten moment podczas rzutu w którym wykonuje się obrót (tai-sabaki), a nasz środek ciężkości wędruje poniżej środka ciężkości uke, praca rąk prowadzi do całkowitego wychwiania przeciwnika. Kake to ta faza rzutu w której uke nie ma kontaktu z podłożem. Pamiętaj! musisz doprowadzić uke do tatami jednocześnie asekurując go, kontrolując rzut do samego końca. Najczęściej (poza rzutami sutemi-waza) musisz zachować własną równowagę (dzięki temu również nie narażasz się na kontratak).

trzy_fazy_0
FAZY RZUTU

 

6kyuJ3
III BERETKA – VI KYU


III BERETKA

UMIEJĘTNOŚCI JUDO:

ELEMENTY GIMNASTYCZNE
  1. przewroty gimnastyczne (w przód, w tył)
  2. „foczki” na obie strony
  3. przerzut bokiem (”gwiazda”)
  4. rundak
  5. stanie na głowie
  6. mostek gimnastyczny
  7. mostek zapaśniczy (na głowie)
  8. “karuzela” w mostku zapaśniczym